Nội dung chính
Việt Nam đã vượt chỉ tiêu 3.000 km cao tốc, đạt 3.345 km vào cuối 2025 nhờ hàng loạt cơ chế đặc thù tháo gỡ “điểm nghẽn” trong hạ tầng giao thông.
Mục tiêu và kết quả thực hiện
Trong nhiệm kỳ 2021‑2025, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 3.000 km đường bộ cao tốc. Năm 2020, tổng độ dài cao tốc chỉ còn 1.163 km, nghĩa là cần xây dựng ít nhất 1.837 km trong 5 năm. Dù gặp đại dịch Covid‑19, thiếu nguyên vật liệu và chi phí tăng cao, đến cuối 2025 cả nước đã khai thác được 3.345 km cao tốc chính và 458 km đoạn nối, vượt mục tiêu đã đề ra.
Phát huy cơ chế đặc thù trong lĩnh vực hạ tầng giao thông
Người phát ngôn Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Trí Đức, cho biết các “điểm nghẽn” về thể chế, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu đã được khắc phục bằng một loạt cơ chế đặc thù:
- Đồng bộ hoá tiến độ: Các công việc không còn phải chờ nhau hoàn thành mà được thực hiện song song, giảm thời gian trễ.
- Ban chỉ đạo nhà nước: Thành lập Ban Chỉ đạo các dự án quan trọng, do Thủ tướng đứng đầu, các bộ, ngành là thành viên, họp định kỳ để giám sát và tháo gỡ khó khăn.
- Đoàn công tác kiểm tra: Năm 2025, Thủ tướng thành lập 7 đoàn công tác, trực tiếp kiểm tra, đôn đốc và giải quyết vướng mắc tại hiện trường.
- Phong trào thi đua “500 ngày đêm”: Động viên toàn bộ các bên liên quan làm việc không ngừng nghỉ, tạo sức ép tích cực cho tiến độ dự án.
Sáu bài học kinh nghiệm rút ra
1. Ưu tiên nguồn lực cho dự án trọng điểm
Đầu tư tập trung vào các dự án quy mô lớn, có tính lan tỏa và kết nối vùng – như cao tốc Bắc‑Nam phía Đông, cao tốc trục Đông‑Tây – giúp tối ưu hoá chi phí và thời gian.
2. Hoàn thiện thể chế, chính sách nhanh chóng
Tháo gỡ “điểm nghẽn” bằng cách phân cấp, phân quyền, nâng cao năng lực và trách nhiệm của địa phương, đồng thời đưa ra các chỉ đạo rõ ràng từ Đảng, Quốc hội và Chính phủ.
3. Kích hoạt sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị
Đồng lòng giữa các bộ, ngành, địa phương và người dân, kết hợp với phong trào thi đua yêu nước, tạo động lực mạnh mẽ cho việc thực hiện dự án.
4. Thành lập Ban chỉ đạo cấp cao
Đối với dự án trọng điểm, việc có Ban Chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo cấp bộ và địa phương giúp giám sát xuyên suốt, giảm thiểu rủi ro.
5. Rõ ràng trong phân công trách nhiệm
Áp dụng nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ kết quả” để tránh đùn đẩy và tăng tính trách nhiệm.
6. Động viên, khen thưởng kịp thời
Phong trào thi đua, khen thưởng nhanh chóng đã tạo ra môi trường làm việc “3 ca, 4 kíp”, vượt qua thời tiết và khó khăn kỹ thuật, đồng thời khuyến khích áp dụng công nghệ mới để nâng cao năng suất.
Những bài học này không chỉ giúp Việt Nam hoàn thành cao tốc Bắc‑Nam phía Đông mà còn tạo tiền đề vững chắc cho các dự án hạ tầng giao thông trong các nhiệm kỳ tiếp theo.
