Nội dung chính
Tiêu điểm: Tỷ lệ đồng thuận 75% trong thu hồi đất cho dự án trọng điểm quốc gia
Đại biểu Hà Sỹ Đồng đề xuất chỉ áp dụng mức đồng thuận 75% cho các dự án quốc gia chiến lược, thay vì áp dụng rộng rãi.
1. Bối cảnh thảo luận tại Quốc hội
Vào chiều ngày 1/12, Quốc hội đã xem xét dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế tháo gỡ khó khăn trong thi hành Luật Đất đai 2024. Vấn đề thu hồi đất khi nhà đầu tư đạt được trên 75% diện tích và hơn 75% người sở hữu đất thu hút sự quan tâm đặc biệt của các đại biểu.
2. Quan điểm của các đại biểu
Ông Trần Văn Tiến, Ủy viên kiêm nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cho rằng việc đồng thời đáp ứng hai tiêu chí (diện tích và số lượng chủ sở hữu) là khó thực hiện. Ông đề nghị cơ quan soạn thảo cần giải thích vì sao chọn mức 75% thay vì 60% hoặc các mức khác, đồng thời cung cấp số liệu thống kê về số dự án hiện đang gặp khó khăn trong việc đạt tiêu chuẩn này.
Phó trưởng đoàn Đại biểu tỉnh Lâm Đồng, Ông Dương Khắc Mai, nhận định bổ sung quy định vào dự thảo là “giải pháp khả thi” giúp giảm thiểu tình trạng dự án bị đình trệ do phản đối của người dân. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cần có cơ sở khoa học rõ ràng cho mức đồng thuận 75% để đảm bảo lợi ích cân bằng.
Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Ủy viên kiêm nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, yêu cầu làm rõ phạm vi áp dụng của mức 75% nhằm duy trì ổn định xã hội và an ninh trật tự, nhất là khi các dự án có quy mô và diện tích khác nhau.
Đại biểu đoàn Gia Lai cũng cảnh báo rằng 25% phần còn lại nếu không được xử lý hợp lý có thể gây ra bất ổn, khiếu nại và kiện tụng hành chính.
3. Đề xuất của đại biểu Hà Sỹ Đồng
Ông Hà Sỹ Đồng, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, đề nghị Quốc hội cân nhắc chỉ áp dụng tỷ lệ 75% cho các dự án trọng điểm quốc gia, hạ tầng chiến lược hoặc các dự án đã bị bồi thường kéo dài nhiều năm mà chưa hoàn thành. Ông còn gợi ý nâng mức đồng thuận lên 80‑85% để tăng tính an toàn pháp lý.
Ông nhấn mạnh rằng yếu tố then chốt không chỉ là tỷ lệ phần trăm, mà còn là cơ chế định giá bồi thường, đối thoại, tái định cư và giám sát độc lập. Vì vậy, ông đề xuất thành lập hội đồng thương lượng độc lập, mời các tổ chức định giá uy tín và công khai toàn bộ hồ sơ để người dân cảm nhận được tính công bằng.
4. Phản hồi của Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường
Trong buổi giải trình, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết Luật Đất đai 2024 đã liệt kê 31 trường hợp Nhà nước thu hồi đất. Để đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế, dự thảo sẽ bổ sung ba trường hợp mới, trong đó có việc thu hồi phần diện tích còn lại sau khi nhà đầu tư đã đạt được trên 75% diện tích và 75% người sử dụng đất.
Theo ông, mức đồng thuận 75% là “trường hợp đặc biệt” cần được xem xét kỹ lưỡng về kinh tế‑xã hội, an ninh trật tự và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Dự thảo quy định HĐND cấp tỉnh sẽ quyết định thu hồi phần diện tích còn lại khi đạt tiêu chuẩn này.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh rằng phương án bồi thường sẽ được phối hợp với cơ quan thẩm tra nghiên cứu, và kết quả sẽ được báo cáo lại Quốc hội.
5. Triển vọng và thời gian biểu
Dự kiến, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Nghị quyết tháo gỡ khó khăn trong thi hành Luật Đất đai vào ngày 11/12, tạo nền tảng pháp lý cho việc áp dụng tỷ lệ đồng thuận 75% (hoặc 80‑85% theo đề xuất) trong các dự án trọng điểm quốc gia.
Anh Tú
