Nội dung chính
Quy định doanh thu 1 tỷ đồng buộc xuất hóa đơn từng đơn đã tạo nên cơn bão trong cộng đồng bán hàng trực tuyến từ ngày 1/1/2026. Nhiều chủ shop đang cân nhắc bán lại hoặc rời bỏ thị trường vì lo ngại chi phí và rủi ro pháp lý.
Chị Thanh – một người bán hàng xách tay mỹ phẩm và thực phẩm chức năng tại Hà Đông, Hà Nội – chia sẻ rằng cô đang cố gắng “xả” hết kho hàng không có hóa đơn trước khi quy định mới có hiệu lực. Cô đã giảm giá, thậm chí chịu lỗ nhẹ để giảm tồn kho, vì các mặt hàng nhập từ tiểu ngạch không có chứng từ hợp pháp.
Kế hoạch của chị cho năm tới là chuyển sang nhập khẩu chính ngạch, dù biết lợi nhuận sẽ giảm và thuế sẽ tăng. “Nếu không thay đổi, chúng tôi sẽ không tồn tại được”, chị nhấn mạnh.
Tác động của quy định mới
Theo Luật Quản lý thuế sửa đổi có hiệu lực từ 1/1/2026, mọi hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh thương mại điện tử có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải thực hiện chế độ kế toán, xuất hóa đơn điện tử cho từng đơn hàng. Đây được mô tả là “cú đấm thép” vào mô hình kinh doanh online tự phát.
Thách thức về hóa đơn đầu vào
Rào cản lớn nhất hiện nay là việc không có hóa đơn đầu vào cho hàng hoá nhập từ tiểu ngạch hoặc xách tay. Khi luật yêu cầu xuất hóa đơn bán ra, các shop gặp bài toán phi logic: làm sao chứng minh nguồn gốc hàng khi không có chứng từ?
Luật sư Lê Hiếu (Công ty Luật Hiếu Hùng) giải thích: hiện không có cơ chế hồi tố để hợp thức hoá hóa đơn đầu vào cho hàng đã mua trước. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể khai báo trung thực, lập biên bản kiểm kê, bảng kê chi tiết và gửi văn bản giải trình tới Chi cục Thuế trước 1/1/2026 để tránh bị coi là che giấu doanh thu.
Các bước thực hiện
- Kiểm kê toàn bộ hàng tồn kho không có hóa đơn.
- Lập bảng kê chi tiết, kèm sao kê, biên nhận mua hàng.
- Soạn và nộp văn bản giải trình tới cơ quan thuế.
- Chuẩn bị chuyển đổi dần sang nguồn hàng chính ngạch để giảm rủi ro trong tương lai.
Chi phí vận hành và áp lực lợi nhuận
Đối với một shop online có doanh thu 1 tỷ đồng/năm, việc phải xuất hóa đơn cho hàng nghìn đơn hàng nhỏ lẻ đồng nghĩa với việc phải đầu tư phần mềm kế toán, thuê nhân viên kế toán, và trả phí dịch vụ hóa đơn điện tử. Lợi nhuận trong ngành bán lẻ online vốn đã mỏng, nên chi phí này có thể “cắt” phần lợi nhuận còn lại.
Một người bán ẩn danh chia sẻ: “Trước đây chỉ lo đóng gói và giao hàng, bây giờ mỗi đơn hàng vài chục nghìn đồng cũng phải xuất hóa đơn điện tử. Thuê kế toán không còn khả thi vì chi phí quá cao, còn sàn thương mại điện tử cũng dự định tăng phí dịch vụ.”
Người bán khác đã quyết định rao sang nhượng shop sau 4 năm hoạt động vì tính toán chi phí nhân sự, phần mềm, thuế và phí sàn khiến họ rơi vào lỗ vốn.
Quan điểm kinh tế và đề xuất cải cách
Luật sư Lê Hiếu cho rằng áp dụng một mức ngưỡng chung cho mọi ngành hàng chưa thực sự hợp lý. “Cùng doanh thu 1 tỷ đồng, nhưng biên lợi nhuận của ngành điện tử, vật tư rất thấp so với dịch vụ. Việc áp dụng cùng một mức nghĩa vụ có thể gây gánh nặng không cân xứng, bóp nghẹt các doanh nghiệp nhỏ.”
Ông đề xuất cơ quan thuế nên phân nhóm ngành nghề hoặc điều chỉnh ngưỡng doanh thu linh hoạt, nhằm không làm giảm sức cạnh tranh của các shop online.
Hệ quả cho người tiêu dùng
Với chi phí thuế và vận hành tăng, giá thành sản phẩm sẽ có xu hướng tăng nhẹ. Chị Hiền, một khách hàng thường xuyên mua sắm online, nhận thấy nhiều shop đã điều chỉnh giá hoặc giảm các chương trình giảm giá. Dù không hài lòng, nhưng cô chấp nhận vì mua hàng có hóa đơn mang lại an tâm về nguồn gốc.
Kết luận và lời khuyên cho chủ shop
Quy định mới là bước tiến cần thiết để làm lành mạnh thị trường thương mại điện tử, tạo công bằng giữa online và offline. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, nó sẽ gây ra một cuộc thanh lọc khốc liệt. Các chủ shop cần tận dụng thời gian còn lại trước 1/1/2026 để:
- Kiểm kê và giải trình hàng tồn không có hóa đơn.
- Chuyển dần sang nguồn hàng chính ngạch.
- Đầu tư hệ thống kế toán và phần mềm xuất hóa đơn điện tử.
- Xem xét tái cấu trúc mô hình kinh doanh, giảm chi phí và tăng giá trị dịch vụ.
Bạn đã sẵn sàng thay đổi chiến lược kinh doanh để thích nghi với quy định mới? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và đăng ký nhận bản tin để cập nhật những giải pháp thực tiễn nhất.
