Nội dung chính
Ngày 31/5 hàng năm được công nhận là “Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí” nhằm thúc đẩy ý thức tiết kiệm trong mọi tầng lớp xã hội.
Luật Tiết kiệm, Chống lãng phí – Nội dung chính
Luật mới được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10 quy định chi tiết về việc tiết kiệm và ngăn ngừa lãng phí trong các lĩnh vực trọng yếu: tài chính công, tài sản công, quản lý lao động khu vực nhà nước, khai thác tài nguyên và năng lượng, cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của doanh nghiệp, tổ chức, gia đình và cá nhân.
Phạm vi điều chỉnh
- Quản lý và sử dụng tài chính công, tài sản công.
- Quản lý lao động trong khu vực nhà nước.
- Khai thác, sử dụng tài nguyên và năng lượng.
- Sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của mọi đối tượng.
Đặc điểm khuyến khích, không bắt buộc
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, các quy định đối với doanh nghiệp và cá nhân thuộc phạm vi khuyến khích, không gây rào cản cho quyền tự do kinh doanh và tiêu dùng. Điều này kế thừa từ Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hiện hành.
Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí – Mục tiêu và ý nghĩa
Luật nhấn mạnh rằng việc tiết kiệm, chống lãng phí phải trở thành thói quen “tự giác, tự nguyện” trong đời sống hàng ngày – từ bữa ăn, nước uống tới trang phục. Sự kiện hàng năm ngày 31/5 được thiết kế để lan tỏa phong trào, nâng cao nhận thức và tạo động lực cho mọi người hành động.
Bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí
Luật quy định rõ quyền và trách nhiệm của người tố cáo, tố giác các hành vi lãng phí, đồng thời thiết lập cơ chế bảo vệ, bao gồm:
- Phạm vi bảo vệ và cơ quan có thẩm quyền.
- Thủ tục và biện pháp bảo vệ.
- Điều kiện chấm dứt bảo vệ.
- Hành vi nghiêm cấm trong quá trình bảo vệ.
Hiện nay, Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Tố cáo đã có quy định chi tiết về bảo vệ người tố cáo và người tố giác trong các vụ lãng phí.
Đánh giá và giám sát thực hiện
Tiết kiệm, chống lãng phí được gắn với các công cụ đánh giá như định mức, tiêu chuẩn và chế độ do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Đánh giá không chỉ dựa trên kết quả đầu ra mà còn xem xét hiệu quả sử dụng nguồn lực, tác động xã hội và mức độ ứng dụng công nghệ số.
Quy trình thực hiện đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, và trách nhiệm của người đứng đầu, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong mỗi tổ chức.
Thực tiễn và thách thức
Trong quá trình thực thi, cần phân biệt rõ giữa hành vi lãng phí do thiếu trách nhiệm, vi phạm pháp luật và những rủi ro khách quan phát sinh trong quá trình đổi mới, thí điểm chính sách. Điều này giúp bảo vệ tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm mà không gây ra những hình phạt không công bằng.
Để ngày 31/5 thực sự trở thành “ngày hội” của toàn xã hội, mỗi người cần:
- Kiểm tra và giảm thiểu lãng phí trong sinh hoạt hàng ngày.
- Tham gia các chương trình tuyên truyền, báo cáo hành vi lãng phí.
- Ủng hộ các chính sách, đề xuất cải tiến quy trình sử dụng tài nguyên.
Hãy cùng nhau biến ngày 31/5 thành cột mốc khởi đầu cho một nền kinh tế xanh, bền vững và công bằng.
